فروهر فرشته نگهبان

فَرَوَهر یا فره وشی(fravahr) که از آن به عنوان نماد دین زرتشت یاد می کنند به معنی پناه دادن یا حمایت کردن به کار می رود .هر چند که میان محققان بر سر معنانی مختلف فروهر اختلاف نظر وجود دارد.در قسمت هایی از اوستا از آن به عنوان فرشته ی نگهبان نیکان یاد کرده اند.با این حساب می توان فروهر را شکل آسمانی و خدایی هر چیز نامید.گفته می شود زرتشتیان نشان خدای آشور را به عاریه گرفته اند و آن را به جهت به تصویر کشیدن قدرت و بزرگی اهورامزدا به کار برده اند.

در آیین زرتشت گذشته از معانی که برای این کلمه (فروهر)ذکر شده آن را ذره ای از ذرات نورانی اهورامزدا می دانند که در وجود هر کسی نهاده شده و کار آن روشن نمودن راه و پرتو افشانیست و روح و روان انسان را هدایت می کند.پس از مرگ نیز راه عالم بالا می پیماید و به اصل خود که همان اهورامزداست باز می گردد.به راستی این روان است که از جهت کردار نیک و بد پاداشی می برد.

فروهر سالی یکبار در اواخر اسفند و اوایل فروردین ماه به میان اقوام خود باز می گردند که رفت و روب و خانه آرایی و خودآرایی که در هنگام عید انجام می شود و ریشه در فرهنگ ما و رسوم ایرانیان دارد به همین علت است.و غالباً با آداب رسوم خاصی همراه است که باعث خشنودی فروهرهای نیاکانشان باشد.امروزه اغلب رسوم عید نوروز که در فروردین ماه انجام می شود گوشه ای از رسوم فراموش شده ی نیاکان ماست که با تغییراتی هنوز باقی مانده است.

فروهر های هر خانواده و قومی با بازماندگانشان ارتباط بر قرار می کنند ,میان بازماندگان و فروهرها همواره روابطی معنوی وجود دارد.در مواقع دشواری بازماندگان از آنان طلب راهنمایی و لطف می کنند و همواره می کوشند به شیوه ای زندگی کنند که آنها را راضی کنند.

آنچه در تخت جمشید در بالای تمثال شاهان ایران باستان توجه آدمی را به خود جلب می کند نگاره فروهر است.این تصاویر حکاکی شده شاید حاکی از باورهای عمیق دینی آنها بوده است.این نگاره شامل بخش هایی با معنای مختلف است می توان به پیکر و روان انسان که در دو بخش مادی و معنوی شکل می گیرد اشاره کرد.فروهر نگاره ای است که نیمی از آن به صورت پیرمردی جهان دیده است که در نهایت  تجربه و دانایی قرار دارد در این تصویر فروهر دست راست را گشوده و کف دست آن به سوی آسمان است و این نشانه ای است که تا به امروز باقی و در حالت ذکر و نیایش آدمیان همواره دست به آسمان باند می کنند.در دست چپ او حلقه ای قرار دارد که اشاره به عهد و پیمانی دارد که میان روح انسان با اهورامزدا قرار دارد.دو بال آن که هر یک از بال ها سه پره دارد,نشان پرواز بشر است به سوی اصل خویش به وسیله اندیشه,گفنار و کردا نیک.

اما نقطه ی مقابل این در پایین کمر نگاره دامنی دیده می شود که سه طبقه دارد و اشاره دارد به اندیشه ,گفتار و کردار زشت که باعث زوال و نابودی انسان می شود و چنین انسانی دیگر وجهه ی ورحانی خود را از دست داده است.حلقه ای که بر کمر فروهر قرار دارد,نشانی از عالم هستی و خلقت جهان در دل زمان است .دو رشته ی پیوسته به چنبر میانی فروهر,نمادی از دور نیروی باطنی خیر و سر است که خیر مربوط به اهورامزدا و شر که شامل زشتی هایی که از آدمی سر می زند و مربوط به اهریمن است .

هر انسانی وظیفه دارد فروهری که در وجود خود دارد را بدون آلودگی و ناپاکی حفظ نماید تا به هنگام جدایی از جسم به آسمان و اصل خود بازگردد.